Nakon hiljadu godina dugog “mračnog” srednjeg veka, poglavlje novog veka otvoreno je epohom svima poznatom kao renesansa. Međutim, srednji vek uopšte nije bio mračan u kontekstu današnjeg tumačenja, gde se teocentrično ustrojstvo sveta shvata kao gubitak prava na individualne slobode, već se izraz Mračno doba u nauci najčešće odnosi na period ranog srednjeg veka (5 – 10. vek) gde se time alaudira na nedostatak pisanih izvora i istorijskih artefakata u odnosu na prethodna i kasnija doba. Srednji vek nikako nije izazvao pomračenje umetnosti i mudrog razmišljanja, štaviše on je postavio čvrste temelje i učenja na koje će se nadovezati renesansa koja će ih u svom maniru dodatno preoblikovati.

Kakva je to onda vrsta preporoda u odnosu na srednji vek?

Renesansni humanista, italijanski umetnik i pisac Đorđo Vazari u svojoj knjizi Životi slavnih slikara, skulptora i arhitekata (1550) prvi put koristi kovanicu rinascere (“ponovno rođenje”) kada opisuje 13. vek kao početak ponovnog rođenja izgubljenje umetnosti duboko poštovane klasične prošlosti, što je kasnijim francuskim teoretičarima umetnosti 19. veka poslužilo za izgradnju termina renaissance koji je u istoriografiji rezervisan za period 1401-1520.

Termin renaissance čije je značenje preporod, našao se prikladnim za označavanje epohe zasnovane na novim konceptima duhovne i intelektualne slobode. Glavna studija čovečanstva postaje čovek i time je došlo do oslobađanja od teocentrizma karakterističnog za srednji vek. Doduše, preporod u duhu antičkih ideala nije podrazumevao jeretički pokret, već je težio da pomiri antičku književnost sa hrišćanskim idejama. Upravo su obnovljeni antički ideali, u srednjem veku u izvesnoj meri kroz hrišćansku konotaciju negovani, poslužili renesansnim humanistima da nekadašnje izvorno “pagansko” transformišu u neizostavni element zajednice sa Bogom gde čovek postaje mera svih stvari, a moć razuma negov najveći dar božanske prirode.

 

renesansa

Mikelanđelo – David

 

renesansa

Leonardo da Vinči – Vitruvijev čovek

U istoriografiji često se susrećemo sa pojmovima kao što su renesansa Karolinga, Otona, Paleologa gde zbog preuzimanja određenih citata iz antike ove istorijske epohe često dobijaju status rodonačelnika određenih preporoda unutar društva, umetnosti, politike… Međutim, neosporno je da renesansa odnosi titulu pionira suštinske obnove idela i formi all’ antica.

 


Ako niste do sada, zapratite našu Lifehacker.rs FB stranicu.


Milica Tomić

Autor: Milica Tomić

Pored čula mirisa, kao glavnog saputnika kroz život, ona se ipak najbolje snalazi kada igra.