Rokenrol je od svog nastanka do danas prešao veliki razvojni put. (R)evolucija zvuka i novi podžanrovi obeležili su razvoj rok muzike, a bitan pomak napravljen je i u tekstualnom smislu. Od ljubavnih tema na samom početku rokenrol ere, preko društveno angažovanih tekstova došli smo do perioda kada sve više rok umetnika u svojim pesmama obrađuje teme iz nacionalne i svetske istorije. Kako Srbija ima bogatu istoriju, ne čudi činjenica da je mnogo domaćih izvođača čije pesme govore o nekim istorijskim ličnostima ili događajima, a ovo su samo neki od njih:

357 – Na Gazimestanu

Čuvena rodoljubiva lirska pesma Milana Rakića dobila je svoj muzički oblik. Beogradska grupa 357 je 2008. godine objavila album “Magični kvadrat“ na kome se našla i ova pesma koja je u početku izazvala mnogo kontroverzi, zbog čega je čak ovaj bend u nekoliko navrata od strane medija etiketiran kao “ekstremistički“. Međutim, po rečima članova benda, ovom pesmom je grupa 357 želela da oda počast kako piscu tako i svim stradalim srpskim junacima na Kosovu od Kosovskog boja do današnjih dana.

Despot – The despot’s fate

Power metal projekat Ace Seltika i braće Branković iz benda Alogia po mnogo čemu je pravo osveženje na domaćoj metal sceni. Mada su power metal bendovi skloni obradi istorijskih tema u svojim pesmama, bend Despot je celu priču podigao na viši nivo. Sve pesme na njihovom albumu prvencu motivisane su nacionalnom istorijom, a u pesmi ‘’The despot’s fate’’ govore o Srbiji neposredno posle Kosovskog boja i sudbini despota Stefana Lazarevića kao naslednika srpske krune.

Vizant – Pesma prognanih

Za vreme Drugog svetskog rata u Srbiji je pod upravom Vlade nacionalnog spasa Milana Nedića postojala oružana formacija koja se nazivala Srpski dobrovoljački korpus. Glavni cilj postojanja SDK bila je borba protiv komunista, a sve u cilju sprečavanja sukoba sa Nemcima nakon kojih su u slučaju pogibije ili ranjavanja nemačkih vojnika nad srpskim stanovništvom sprovođene odmazde. ‘’Pesma prognanih’’ je ratna koračnica Srpskog dobrovoljačkog korpusa koja opisuje spašavnje Srba od ustaških zločina (spašavanje su sprovodili upravo pripadnici SDK) i nadu u svetliju budućnost Otadžbine. Metal obradu ove koračnice snimio je nikšićki bend Vizant.

Orthodox Celts – Green roses

Zvuči pomalo neverovatno, ali i najpoznatiji ‘’srpski Irci’’ u svojim pesmama imaju motive iz srpske istorije. Pesma ‘’Green roses’’ sa istoimenog albuma opisuje Boj na Kosovu iz perspektive viteza – učesnika boja. Zanimljivo je reći da ova pesma na samom početku nije bila namenjena bendu Orthodox Celts. Pevač benda Aca Seltik, koji je ujedno i autor teksta, zamišljao je ovu pesmu kao sjajan materijal za hevi metal projekat koji bi u budućnosti želeo da snimi, ali je ovaj tekst slučajno zalutao među tekstove predviđene za snimanje novog albuma Kelta.

Still Graved – Plava grobnica

Kruševački metal bend Still Graved osnovan je 2009. godine pod imenom Graveyard. Posle nekoliko promena u sastavu, bend počinje sa ozbiljnim radom i beleži svoje prve uspehe. Still Graved je pobedio na Kruševačkom ‘’Rock&roll maratonu’’ u konkurenciji od dvadesetak bendova, i nagrada im je poslužila kao deo budžeta za snimanje. Snimljeno je 5 pesama za EP „The Black Knight“, među kojima i pesma ‘’Plava grobnica’’ koja je inspirisana stradanjem srpskih vojnika u Prvom svetskom ratu koji su zbog iscrpljenosti, umora i bolesti svoj život završili daleko od svoje Otadžbine, a sahranjeni su u plavim dubinama Jonskog mora.

Eshaton – Sa Kosova

Bend Eshaton je pravoslavni hevi metal bend koji je idejno nastao 2001. godine kada su napisani prvi stihovi i osmišljeni prvi gitarski aranžmani, ali je tek početkom 2006. godine u Sremskoj Mitrovici okupljena prva postava benda. Iako u najvećem broju pesama obrađuju pravoslavnu tematiku, 2009. godine izdaju singl ‘’Sa Kosova’’ koji predstavlja zanimljiv spoj gitarskih verzija patriotskih pesama ‘’Sa Kosova zora sviće’’ Ljube Manasijevića i ‘’Vidovdan’’ Milutina Popovića – Zahara.

Claymorean – We fight like a lions

Claymorean je power metal bend iz Lazarevca koji je 2015. godine izdao album ‘’Unbroken’’ na kome se našla i pesma ‘’We fight like a lions’’, koja govori o bici kod Angore i okršaju između turskog sultana Bajazita i mongolskog kana Tamerlana. Despot Stefan Lazarević je kao turski vazal sa svojom vojskom učestvovao u ovoj bici, nakon koje prestaje srpsko vazalstvo Turcima.  Ova pesma je spevana u čast upravo onima koji su se u ovoj bici borili kao lavovi –  srpskim vitezovima.

IskonskA – Tamo daleko

‘’Tamo daleko’’ je poznata srpska tradicionalna pesma iz Prvog svetskog rata. Reči pesme peva srpski vojnik na Krfu, nakon surove albanske golgote. Pesma se po mnogima smatra za himnu koju peva srpski vojnik kada odlazi da se bori za svoju zemlju. Reči pesme govore o ostavljenom selu, spaljenoj crkvi i povlačenju preko Albanije u kojem su mnogi ostavili svoje živote. Prvi kompozitor ove pesme bio je Đorđe Marinković, a ovaj srpski tradicional kao hevi-metal baladu snimio je bend IskonskA 2013. godine kao najavu za svoj prvi album.

Sharks, Snakes & Planes – Nebeska mehanika

Iako ne opisuje događaje iz daleke prošlosti, već događaj iz novije srpske istorije, ova pesma svakako zaslužuje da se nađe na našoj listi. Sharks, Snakes & Planes je ovom pesmom odao poštu potpukovniku Milenku Pavloviću – pilotu koji je za vreme NATO bombardovanja SR Jugoslavije dobrovoljno, zamenivši mlađeg kolegu, na nebu iznad Valjeva ušao u neravnopravnu borbu sa daleko nadmoćnijim neprijateljem i u toj borbi položio svoj život. EP koji takođe nosi naziv ‘’Nebeska mehanika’’ objavljen je 2013. godine.

Vizant – Prizrenski car

Vizant je bend nastao krajem 2006. godine u Nikšiću. Uspon benda počeo je sa pojavljivanjem na poljskim alternativnim radio-stanicama i prvom zvaničnom članku o njihovom radu u časopisu „Atmospheric metal magazine“. Do sada su snimili tri albuma: „Vizant-VASILEVS VASILEON VASILEVON VASILEVONDON“, „Sjene živih“ i „Blagovjesnik“, na kome se našla pesma „Prizrenski car“. Pesma govori o Carskoj lavri Sv. Arhangela u Prizrenu, zadužbini cara Dušana. Na kraju pesme je i obraćanje caru Dušanu i knezu Lazaru koji se pozivaju da otačastvo iz sna probude.

Filip Gajić

Autor: Filip Gajić

Žurnalista – terorista sa životnom devizom: Kom obojci – Tom i Džeri.