Može se reći da je film kao sedma umetnost, upravo, suma sumarum pređašnjih iskustava umetnosti u jednom sasvim novom izrazu. Kao medij koji nastaje krajem 19. veka, film dozvoljava stvaraocima da se poigravaju različitim čovekovim čulima, stavljajući akcenat na naizgled sporedne elemente filmskog dela kao što su: zvuk, scenografija, dijalog, kostim i maska.

Šta je to čime se svetski poznati režiseri služe kada žele da istaknu dramatičnost zapleta ili odraz osećanja svojih likova? Nije nam strano kada muzika u filmu inspiriše prirodu date slike, međutim, na primerima filmskih ostvarenja Dejvida Lina (1908-1991) i Džona Forda (1894-1973) može se videti koliko je izbor upečatljivog pejzaža u suštini bitan.

Od samog početka 20. veka, ljudi iz sveta filma birali su neke od najspektakularnijih prirodnih okruženja. Od visokih planina i netaknutih pustinja koje su odigrale važnu ulogu u opusu Dejvid Lina, najviše se ističu one u filmovima Lorens od Arabije (1962) i Put u Indiju (1984). Strast je velikog engleskog reditelja vodila od najvećih vrućina jordanske pustinje do tajanstvenih planina u Kašmiru.

 

 

Za svoj zasigurno najpoznatiji film Doktor Živago (1965) koji prati vreme ruskih revolucija, Lin je iskoristio zimske pejzaže u Finskoj kako bi dočarao zabačena prostranstva ruskih stepa i atmosferu ljudi pritisnutih nedaćama surovog vremena, a opet ključnog za rusku istoriju. Ovo dramsko delo koje se temelji na istoimenom romanu Borisa Pasternaka bilo je upotpunjeno izvanrednom glumom Omara Šerifa i Julie Christi koji svojom ljubavnom pričom dodatno utiču na dramatičnost ljudske sudbine u periodu o kome je reč.

 

S druge strane, Džon Ford, najpoznatiji američki režiser vestern filmova, koji je od Džona Vejna stvorio „američku ikonu“ i najkomercijalniju zvezdu 20. veka, takođe koristi pejzaž kao jedan od likova. Sem što je kroz Vejna prikazivao „američki način života“, Fordu je pustinja bila odraz okrutnosti i opasnosti. Da je dolina spomenika u Juti bila njegova omiljena lokacija za snimanje svedoči i klasična vestern drama Poštanska kočija (1939).

Osim što je ovo kinematografsko ostvarenje nominovalo Forda te godine za najboljeg filmskog stvaraoca, ono je označilo i režiserov prelazak sa nemih na zvučne filmove. Zahvaljujući Fordovom izboru najlepših pejzaža američkog Zapada i u filmovima Tragači, Tvrđava Apača i Nosila je žutu traku jasno je kakvu će sliku u glavi većina ljudi imati kada kažemo vestern iako ne potičemo iz vremena bliskog ovom žanru. Američka pustinja – simbol sukoba Indijanaca i kauboja.

 

pejyazi postanska kocija 1filmovima

 

Ovakvim snažnim filmskim kadrovima u kojoj priroda diktira ritam radnje, Dejvid Lin i Džon Ford ostaju upamćeni kao meastri u biranju scenografije za doživljaj jednoga dela. Zahvaljujući dobrom „oku za zapažanje“ postali su uzor mnogim poznatim rediteljima poput Stivena Spilberga, Džordža Lukasa i Stenlija Kjubrika, kod kojih scenografija ne samo da doprinosi atmosferi filma već u gledaocu budi nesvakidašnju maštu.

 

 

Autor: Milica Tomić

Pored čula mirisa, kao glavnog saputnika kroz život, ona se ipak najbolje snalazi kada igra.