Pank kao muzički pravac zvanično je nastao u Engleskoj 1974. godine i vrlo brzo je svoju publiku našao i u drugim delovima sveta, a pre svega u Americi. Imena kao što su Sex Pistols, Ramones, The Clash ili Cockney Rejects poznata su i onim ljubiteljima muzike kojima pank nije omiljeni muzički žanr. Na ove bendove veliki uticaj izvršili su garažni rok bendovi poput The Stoogies ili MC5. Mnogi muzički kritičari ih nazivaju proto-pank bendovima, iako možda nijedan od njih nije dočarao dolazeći muzički pravac kao bend Death za koji se slobodno može reći da je nesvesno udario čvrst temelj za nastanak i popularizaciju panka.

Bend Death su osnovala braća Bobi (bas i vokal), Dejvid (gitara) i Denis (bubnjevi) Hakni u američkom gradu Detroitu 1971. godine. Ovaj afro-američki trio u svet muzike ulazi slušajući r’n’b izvođače, da bi se nešto kasnije prebacili na čvršći rok zvuk zahvaljujući muzici njihovog sugrađanina Alisa Kupera. Veliki uticaj na braću Hakni imali su i legendarni Bitlsi, nakon čijeg pojavljivanja u jednoj od najpopularnijih tv emisija 60-ih godina prošloga veka u Americi, najmlađi od trojice braće, Dejvid, donosi odluku da osnuje bend u kome će on svirati gitaru. Ideju o osnivanju benda podržavaju i njegova braća Bobi i Denis koji mu se ubrzo pridružuju kao ritam sekcija. Ovaj trio na samom početku svira hard-rok prožet muzičkim elementima koji će se kasnije nazvati pankom, što ih u to doba, na samom početku muzičke karijere, ne svrstava u red rok zvezda, ali ih gledano iz današnje perspektive čini velikim muzičkim vizionarima.

Njihov muzički sastav u početku nosi naziv Rock Fire Funk Express, da bi na predlog najmlađeg brata Dejvida bend ubrzo dobio novo ime – Death. Iako su starija braća oduševljeno prihvatila ideju o promeni imena benda, pojedini rok kritičari smatraju da je upravo novo ime bilo veliki kamen spoticanja na putu ka potencijalno ozbiljnijoj karijeri ovog benda. Dejvid Hakni je kasnije govorio da je glavni razlog za novo ime benda demistifikacija smrti (eng. death) i njegova želja da ovom terminu da pozitivnu konotaciju. Ipak, bila je to previše „tvrda priča“ za to vreme, jer većina ljubitelja rok muzike nije imala razumevanja za takve inovacije.

1975. godine sa producentom Džimom Vitijem iz United Sound studija bend snima 7 pesama čiji su autori Dejvid i Bobi. Ubrzo zatim direktor Columbia Records-a Klif Dejvis nudi bendu saradnju i priliku da izdaju album, čak su i započeli snimanje materijala za album, međutim jedini uslov je bio promena imena benda. Naime, Dejvis je smatrao da bend mora imati smislenije i komercijalnije ime nego što je „Death“. Braća Hakni nisu pristala na ovaj uslov izdavačke kuće i tako je propala šansa da bend snimi album i njihova muzika stigne do šire publike. Iste godine bend u sopstvenoj režiji (kao izdavačka kuća Tryangle) izdaje singl „Politicians in my eyes“/“Keep on knocking“. Ovo izdanje je štampano u svega 500 primeraka i danas ima veliku vrednost za rok kolekcionare.

1976.godine Death zvanično prestaje sa radom.

Braća Hakni se nakon raspada benda Death sele u Vermont gde osnivaju gospel-rok bend The 4th Movement sa kojim snimaju dva studijska albuma početkom 80-ih godina. 1982. godine Bobi i Denis osnivaju rege bend Lambsbread, a najmlađi Dejvid, idejni tvorac i najzaslužniji za žanrovsko usmerenje Death-a se vraća nazad u Detroit u kome nakon 18 godina umire od raka pluća.

Mnogi bi pomislili da je smrću jednog od članova bend zauvek ostao u zapećku rokenrol istorije, ali ipak to nije bio slučaj. Trojica sinova pevača i bas gitariste proto-pank tria Death, Bobija, sa svojim drugarima 2008. godine dolaze na ideju da naprave „tribute to Death“, odnosno bend koji će u čast nekadašnjeg Death-a svirati njihove stare pesme. Pored pesama očevog benda, novoosnovani sastav Rough Francis izvodi i autorsku muziku koja nailazi na odobravanje publike, ali ipak najveće interesovanje publike izazivaju pesme nekadašnjeg Death-a.

Na taj način muzika benda Death postaje ponovo aktuelna, zbog čega izdavačka kuća Drag City Records 2009. godine kao CD i LP izdanja objavljuje 7 pesama koje je Death snimio 1975. pod nazivom „For the Whole World to See“. Konačno objavljeni album podstiče preostalu dvojicu braće Hakni da septembra 2009. godine ponovo aktiviraju Death, s tim što na mesto njihovog preminulog brata na mesto gitariste dolazi Bobi Dankan sa kojim su nekada svirali zajedno u bendu Lambsbread.

Ponovo okupljeni, članovi Death-a postaju i koncertno aktivni. Učestvuju na mnogim festivalima i organizuju samostalnie koncerte, a 2010. godine na „Boomslang“ festivalu u Leksingtonu najavljuju i novi album za 2011. godinu koji nosi naziv „Spiritual • Mental • Physical“, a koji će sadržati neobjavljene snimke iz perioda 1974-1976 godine kao i nove kompozicije.

2012. godine dodatnoj popularizaciji benda doprinosi i dokumentarac pod nazivom „A band called Death“ koji detaljno opisuje muzički put pank-rok vizionara.

Za sada poslednji album pod nazivom“N.E.W.“, Death je izdao prošle godine. Veliko je pitanje bilo kako će se Death postaviti u ovakvim, za njih potpuno novim uslovima, ali odgovor je izgleda bio jednostavan –  isto onako sirovo i opasno kao i u samim počecima. Međutim, to ne znači da zvuče zastarelo, već naprotiv, da je energija ostala očuvana, jedinstvena i spontana, baš onako kako bi svi njihovi fanovi i izabrali da su mogli da biraju. 

Za ovaj album rok kritičari kažu da možda nije najbolji album koji ćete u životu čuti, ali sigurno će spadati među najautentičnija dela pank muzike.

Filip Gajić

Autor: Filip Gajić

Žurnalista – terorista sa životnom devizom: Kom obojci – Tom i Džeri.